Ο ιστότοπος της Ταινιοθήκης της Ελλάδος βρίσκεται σε διαδικασία αναβάθμισης

Μουσείο Κινηματογράφου

Επισκευθείτε την πολύ ενδιαφέρουσα ενότητα "Μουσείο Κινηματογράφου"

Μέσα από την ενότητα αυτή, θα μπορέσετε να πλοηγθείτε στα Ψηφιακά Μουσειακά Εκθέματα και να δείτε βίντεο με τρισδιάστατη αναπαράσταση για δέκα από αυτά.

Επίσης θα βρείτε ενδιαφέρουσες πληροφορίες, για την πολυμεσική έκδοση της Ταινιοθήκης της Ελλάδος και του Μουσείου Κινηματογράφου.

Αρχική σελίδα » Νέα & Ανακοινώσεις » Παρουσίαση Νέου

Νέα & Ανακοινώσεις

[02/05/2007]  Δημοσιεύτηκε από Ταινιοθήκη της Ελλάδος

Αφιέρωμα ΕΥΡΩΠΑΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ - 4ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΚΙΝ/ΦΟΥ

Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος, στο πλαίσιο των τακτικών της προβολών, παρουσιάζει τον Μάιο του 2007, 17 έως 23, ένα αφιέρωμα σε ευρωπαίες δημιουργούς. Η εκδήλωση αυτή πραγματοποιείται στον κιν/φο Τριανόν (Κοδριγκτώνος 21 & Πατησίων 101) σε συνεργασία με το British Council, το Goethe Institut, το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, τη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, το Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών για θέματα Φύλου και Ισότητας του Πανεπιστημίου Αθηνών, την Ταινιοθήκη της Γερμανίας και την εταιρεία διανομής LUX. Χορηγός επικοινωνίας: ΕΡΤ Α.Ε.
Οι προβολές θα γίνουν στον κινηματογράφο Τριανόν (Κοδριγκτώνος 21 & Πατησίων 101). Τις ταινίες του φεστιβάλ θα προλογίσουν οι σκηνοθέτιδές τους. Η διάλεξη της Ula Stöckl θα λάβει χώρα στην αίθουσα Κ. Τσατσαρώνη της Ένωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου (Ακαδημίας 23) στις 16/5 και ώρα 19:00.

Λίγα λόγια για το αφιέρωμα

Το φεστιβάλ στον πρωτοποριακό και γυναικείο κινηματογράφο που διοργανώνει η Ταινιοθήκη της Ελλάδος, συνέχεια μίας σειράς αντίστοιχων εκδηλώσεων των τελευταίων τριών ετών, αποτελεί το προοίμιο ενός ευρύτερου φεστιβάλ που φιλοδοξεί να καθιερωθεί σε ετήσια βάση στο πρότυπο ενός πολυσυλλεκτικού πλαισίου που θα καλύπτει κάθε είδος κινηματογραφικής δημιουργίας (μυθοπλασία, ντοκιμαντέρ, ταινίες πειραματισμού, νέα μέσα) και θα αποτελέσει πόλο έλξης για νέους δημιουργούς.
Συνεχίζοντας τα αφιερώματά μας σε πρωτοπόρους γυναίκες σκηνοθέτιδες -το 2005 στη Maya Deren και το 2004 στη Laura Mulvey- παρουσιάζουμε φέτος τη Σκωτσέζα κινηματογραφίστρια Margaret Tait (Μάργκαρετ Τάιτ), το κινηματογραφικό έργο της οποίας, διαποτισμένο από την ποιητική της ιδιοσυγκρασία, περιγράφεται ως φιλμική ποίηση. Η ρετροσπεκτίβα των ταινιών της, σε αποκατεστημένες κόπιες, που παρουσιάζεται στο πλαίσιο του αφιερώματος της Ταινιοθήκης και σε συνεργασία με το British Council έχει παρουσιαστεί σε διάφορα ιδρύματα του εξωτερικού μεταξύ των οποίων τα Museum of Modern Art (MOMA), National Film Theatre (London), Berlin Film Festival, Arsenal Kino (Berlin), Deutsches Filmmuseum (Frankfurt), Cinematheque Ontario (Toronto) κ.ά.
Η Margaret Tait (1918-1999) σπουδάζει στο Centro Sperimentale di Cinematografia στη Ρώμη κατά την ακμή του ιταλικού Νεορεαλισμού. Τη δεκαετία του ’60 ωστόσο αποφασίζει να εγκατασταθεί στη γενέτειρά της, τα νησιά Orkney στη Σκωτία. Απομονωμένη εκεί, θα πραγματοποιήσει τις επόμενες δεκαετίες μια σειρά ταινιών, όπου κυρίαρχη έμπνευση αποτελεί ο κόσμος γύρω της: τα τοπία, το σπίτι, ο χώρος εργασίας, ο κήπος, οι άνθρωποι που την περιβάλλουν, εικόνες τις οποίες επίμονα ανακυκλώνει σε όλη τη φιλμογραφία της.
Η Margaret Tait θα γυρίσει πάνω από τριάντα ταινίες, δίχως ποτέ να επιδιώξει την προβολή τους, αναπτύσσοντας -μακριά από το καθιερωμένο κινηματογραφικό πλαίσιο- ένα ακατέργαστο κινηματογραφικό ιδίωμα. Παράλληλα, ασχολείται με τη ζωγραφική, ενώ εκδίδει τρεις ποιητικές συλλογές. Αγνοημένο για πολλά χρόνια, το έργο της γίνεται ευρύτερα γνωστό στη ρετροσπεκτίβα που της αφιερώνει το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου το 1970 και σηματοδοτεί την αναγνώρισή της ως «πρόδρομο της βρετανικής πρωτοπορίας των ύστερων χρόνων» όπως σημειώνει ο βρετανός κινηματογραφιστής και θεωρητικός Malcolm Le Grice. Στην ιστοσελίδα της luxonline μπορείτε να δείτε αποσπάσματα από τις ταινίες της Margaret Tait (http://www.luxonline.org.uk/artists/margaret_tait/index.html)
Το πρόγραμμα της Margaret Tait θα παρουσιάσει η γερμανίδα σκηνοθέτιδα Ute Aurand (Ούτε Αουράντ), που την επισκέφθηκε το 1995 στα νησιά Orkney και στο έργο της οποίας συναντά κανείς έντονα τις επιρροές της. Η Ute Aurand (1957), εκπρόσωπος της νεότερης γενιάς γερμανίδων δημιουργών, εστιάζει στο «βιωμένα οικείο» κινηματογραφώντάς το στο πέρασμα του χρόνου, εξερευνώντας παράλληλα τις τεχνικές δυνατότητες της 16mm κάμεράς της. Ζει μόνιμα στο Βερολίνο κι αποτελεί ιδρυτικό μέλος της ομάδας Filmsamstag που διοργανώνει προβολές από το 1997 σε μηνιαία βάση στον κινηματογράφο Kino Babylon Mitte.
Στην ελληνική πλευρά η Αντουανέττα Αγγελίδη (1950), έργα της οποίας έχουν προβληθεί στα αφιερώματά μας το 2005 και 2006, θεωρείται η πλέον ολοκληρωμένη πρωτοποριακή δημιουργός στην Ελλάδα. Η προβληματική του φύλου που διαπερνά το έργο της εκφράζεται με μία εικαστική προσέγγιση και στοιχεία διαφορετικής κινηματογραφικής αφήγησης. Η έντονα πειραματική της γραφή αρχίζει από την πρώτη της ταινία, Idées Fixes/Dies Irae [Παραλλαγές στο ίδιο θέμα] (1977), η οποία ξεκινά ως πτυχιακή στην I.D.H.E.C.
Στο αφιέρωμα της Ταινιοθήκης παρεμβάλλονται οι καταξιωμένες ιταλίδες σκηνοθέτιδες Liliana Cavani (1933) και Lina Wertmüller (1926) καθώς και η γαλλίδα Agnès Varda (1928), με το Cléo de 5 à 7(1961), ταινία - σταθμό της γαλλικής nouvelle-vague, και τη μετέπειτα ταινία της Les Créatures (1966).
H Ula Stöckl (Ούλα Στόεκλ) (1938) μας επισκέπτεται με τη διπλή της ιδιότητα: ως κινηματογραφίστρια και ως καθηγήτρια πανεπιστημίου. Η Γερμανίδα σκηνοθέτης σπουδάζει κινηματογράφο το 1963 στο νεοϊδρυθέν τμήμα κινηματογράφου της Hochschule für Gestaltung (HfG) στο Ulm, όπου, υπό τη διδασκαλία των Alexander Kluge και Edgar Reitz, βρίσκει πρόσφορο έδαφος η θεωρία του δημιουργού (auterism), δίνοντας ώθηση στη γέννηση του Νέου Γερμανικού Κινηματογράφου. Σε αυτό το κλίμα, η Ula Stöckl γυρίζει τις πρώτες της ταινίες αναλαμβάνοντας όλα τα στάδια της παραγωγής: εκτός από σκηνοθέτης είναι τις περισσότερες φορές σεναριογράφος και παραγωγός των ταινιών της.
Εξελισσόμενη σε μια από τις κατεξοχήν γυναικείες εκπροσώπους του λεγόμενου Νέου Γερμανικού Κινηματογράφου, γυρίζει περισσότερες από είκοσι ταινίες με σημαντικότερη την ταινία της The sleep of reason (1983-4), -θα προβληθεί στο πλαίσιο του αφιερώματος σε συνεργασία με το Goethe Institut Αθηνών-, η οποία λαμβάνει το Γερμανικό Βραβείο Κινηματογράφου και το Βραβείο Γερμανών Κριτικών το 1984. Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθεί επίσης η ταινία της The cat has nine lives (1968)- η πρώτη φεμινιστική ταινία στο γερμανικό κινηματογράφο.
Τα τελευταία είκοσι χρόνια η Ula Stöckl διδάσκει σκηνοθεσία και κινηματογράφο με έμφαση στις Σπουδές Φύλου σε πολλά πανεπιστήμια, ενώ τα τελευταία χρόνια είναι μόνιμη καθηγήτρια στο University of Central Florida στο Orlando των Η.Π.Α. Στο πλαίσιο αυτό θα δώσει μια διάλεξη θίγοντας κινηματογραφικά ζητήματα υπό το πρίσμα των σπουδών φύλου σε συνεργασία με το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών για θέματα Φύλου και Ισότητας και το Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στην προσωπική ιστοσελίδα της Ula Stöckl μπορείτε να αντλήσετε περισσότερες πληροφορίες για την ίδια και τις ταινίες της (http://www.ula-stoeckl.com/Index.html)
Στην ίδια γενιά με τη γερμανίδα Ula Stöckl, η ελληνίδα Λίλα Κουρκουλάκου (1936) εμφανίζεται το 1957 κι αποτελεί κομμάτι της πρώτης ομάδας των δημιουργών που διαμόρφωσαν έναν κριτικό κινηματόγραφο στην περίοδο του καταπιεστικού εκσυγχρονισμού. Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθεί η ταινία της Το Νησί της Σιωπής (1958) σε αποκατεστημένη κόπια από την Ταινιοθήκη της Ελλάδος, όπου κατά την Αγλαΐα Μητροπούλου «εισάγει σ’ αυτή τη μελέτη της ζωής των λεπρών στην Σπιναλόγκα μια αφοσίωση και μια στοργή που φωτίζουν το νεορεαλιστικά ντοκιμαντερίστικο πλαίσιο και στυλ της ταινίας».
Η πρώτη μεταδικτατορική γενιά αντιπροσωπεύεται από τις πρόωρα χαμένες Τώνια Μαρκετάκη και Φρίντα Λιάππα που χαράζουν το ρεύμα της μετάβασης από τις ταξικές στις πολιτικές των ταυτοτήτων με ιδιαίτερη έμφαση στο πορτρέτο της νέας γυναίκας. Η Τώνια Μαρκετάκη (1942-1994) δραστήριο μέλος της ανήσυχης παρέας που δημιουργεί το Νέο Ελληνικό Κινηματόγραφο με σπουδές στην I.D.H.E.C., δουλεύει ως κριτικός κινηματογράφου στην Δημοκρατική Αλλαγή, ενώ το 1967 γυρίζει την ταινία μικρού μήκους Ο Γιάννης και ο δρόμος που προβάλλεται στο αφιέρωμα. Στην περίοδο της δικτατορίας δουλεύει στο Λονδίνο και μετά στο Αλγέρι όπου γυρίζει τρεις εκπαιδευτικές ταινίες. Το 1973 προβάλλεται η πρώτη μεγάλου μήκους της ταινία Ιωάννης ο Βίαιος στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Δύσκολη θεματική που σηματοδοτεί την έλευση ενός μεγάλου ταλέντου και εναρμονίζεται με τα πιστεύω της Μαρκετάκη που δεν ήθελε να την θεωρούν «γυναίκα σκηνοθέτη» αλλά σκηνοθέτη. Η Φρίντα Λιάππα (1948-1994) μετά από μαθητεία στο Λονδίνο γίνεται μέλος της συντακτικής ομάδας του Σύγχρονου κινηματογράφου. Το 1977 παρουσιάζει στο Αντιφεστιβάλ της Θεσσαλονίκης την ταινία Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις. Το 1981 γυρίζει την ταινία Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί. Στο πλαίσιο του αφιερώματος προβάλλεται επίσης η μικρού μήκους ταινία της Απεταξάμην (1980). Η Λιάππα εξελίσσεται σε μια από τις σημαντικότερες εκπροσώπους του κινηματογράφου του δημιουργού κι αναπτύσσει μια προσωπική γραφή καθώς σκιαγραφεί με ιδιαίτερη ευαισθησία τις σχέσεις των φύλων στη μεταπολίτευση.
Στη δεύτερη μεταδικτατορική γενιά, οι γυναίκες σκηνοθέτιδες εκπορθούν με μεγαλύτερη ευκολία το αντρικό οχυρό του κινηματογράφου, σηματοδοτώντας τη μετατροπή της γυναικείας εικόνας από αντικείμενο σε υποκείμενο του βλέμματος. Επισημαίνουμε πως μία πρώτη επιλογή του κινηματογραφικού έργου της γενιάς αυτής επιχειρείται στο αφιέρωμα της Ταινιοθήκης με σκοπό τη συνολική στο μέλλον παρουσίαση, διερεύνηση κι επαναξιολόγηση του σώματος της ελληνικής γυναικείας κινηματογραφικής δημιουργίας. Στον χώρο της μυθοπλασίας η Κατερίνα Ευαγγελάκου (Ώρες κοινής ησυχίας, 2006) και η Κλεώνη Φλέσσα (Πάμε για ένα ούζο; , 2002), διαμορφώνοντας μια έντονα προσωπική γραφή, συνδυάζουν το ρεαλισμό και την κοινωνιολογική παρατήρηση και στρέφονται σε κωμικοτραγικές απεικονίσεις των γυναικείων διλημμάτων. Η Αγγελική Αντωνίου (Δονούσα, 1992), η Στέλλα Θεοδωράκη (Παρά λίγο πάρα πόντο πάρα τρίχα, 2002) και η Μάρσα Μακρή (Στεγνό καθάρισμα, 2005), με έντονα προσωπική γραφή κι αυτές, διερευνούν άλλοτε το γυναικείο ψυχισμό κι άλλοτε την ετερότητα.
Στο χώρο της ταινίας τεκμηρίωσης και του ντοκιμαντέρ με πολιτιστική ή πολιτική θεματική η Αλίντα Δημητρίου (Σπάτα το Στιφάδο του Αγίου Πέτρου, 1978), η Μαρία Χατζημιχάλη- Παπαλιού (Φιλάνθρωπος ειρήνη, 2006), και η Γκαίη Αγγελή (Γεράσιμος Στέρης, 2003), - εκπρόσωποι της πρώτης μεταδικτατορικής γενιάς- παρουσιάζουν με ευαισθησία και δημιουργική χρήση των κινηματογραφικών τους μέσων άλλοτε ποιητικές κι άλλοτε ανθρωπολογικές καταγραφές της κοινωνικής πραγματικότητας: η Μαρία Χατζημιχάλη- Παπαλιού εξετάζει τον πόλεμο μέσα από την αρχαία ελληνική γραμματεία ενώ η Γκαίη Αγγελή διερευνά την αινιγματική μορφή του σημαντικού έλληνα ζωγράφου Γεράσιμου Στέρη.
Η νεότερη γενιά στο ντοκιμαντέρ αντιπροσωπεύεται από την Εύα Στεφανή (Γράμματα από το Άλμπατρος, 1994- Αθήναι, 1995) που πειραματίζεται στο δημιουργικό ντοκιμαντέρ με ανθρωποκεντρική κυρίως ματιά και τη Καλλιόπη Λεγάκη (Ηλίας Πετρόπουλος, 1994-5, Η Ελλάδα μέσα από το φακό της Βούλας Παπαιωάννου, 2006) που με διεισδυτικότητα επεξεργάζεται τα πορτρέτα σύγχρονων Ελλήνων δημιουργών.
Η Μαρία Κομνηνού (Καβάλα-Νοέμβρης ’74, 1974) ανήκοντας στις ντοκιμαντερίστριες της πρώτης μεταδικτατορικής γενιάς, εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στο χώρο της κινηματογραφικής δημιουργίας, διαμέσου του πανεπιστημιακού χώρου πλέον, συνδημιουργώντας ταινίες με τους φοιτητές της στο πλαίσιο του τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η Πέπη Ρηγοπούλου (Κανείς δεν ρωτάει για την ψυχή μου, 2005), ιστορικός τέχνης και καθηγήτρια, έχει γυρίσει μία σειρά ταινιών τόσο στο πλαίσιο της συνεργασίας της με τους φοιτητές όσο και μιας αυτόνομης δημιουργικής πορείας, όπως η τελευταία της ταινία που διερευνά τις διασυνδέσεις ανάμεσα στα αναστενάρια και τις πυροβασίες στην Ασία. Το ίδιο και η Μυρτώ Ρήγου (Πορτρέτο της Ρούλας Πατεράκη, 2003), καθηγήτρια και ηθοποιός, παρουσιάζει το πορτρέτο της Ρούλας Πατεράκη που γυρίστηκε στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος του τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στην κατεύθυνση Ανθρώπινης Επικοινωνίας και Πολιτισμικών Σπουδών. Επιθυμώντας η εκδήλωση αυτή να αποτελέσει έναυσμα για νέους δημιουργούς καλούμε επίσης φοιτήτριες του Μεταπτυχιακού Προγράμματος στην Επικοινωνία και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης υπό τη διδασκαλία της Μαρίας Κομνηνού, καθώς και των τμημάτων Κινηματογράφου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, υπό τη διδασκαλία της Αντουανέττας Αγγελίδη, να παρουσιάσουν τις πρώτες κινηματογραφικές τους απόπειρες.
_________________________________________________________
Malcolm le Grice, First Festival of Independent British Cinema στο Studio International, London, May-June 1975.
Αγλαΐα Μητροπούλου, Ελληνικός κινηματόγραφος, β΄ έκδοση, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 2006, σ. 358.