Νέα & Ανακοινώσεις
[20/11/2009] Δημοσιεύτηκε από Ταινιοθήκη της Ελλάδος
Η ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΙΜΑ ΤΟ ΝΙΚΟ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟ ΦΙΛΟΞΕΝΩΝΤΑΣ ΕΝΑ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ “STOP CARRÉ” ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ «ΤΑ ΤΡΟΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΚΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑ
Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος διοργανώνει, με αφορμή την έκθεση φωτογραφιών από το κινηματογραφικό και θεατρικό έργο του Νίκου Κούνδουρου με τίτλο “Stop Carré”, ένα κινηματογραφικό αφιέρωμα στην ασπρόμαυρη περίοδο του δημιουργού, που πλαισιώνεται με μια επιλογή ταινιών που αποτυπώνουν την εμφάνιση του πρώτου κύματος της κινηματογραφοφιλίας. Το κινηματογραφικό αφιέρωμα διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη.
Διάρκεια έκθεσης “Stop Carré” στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος: 01-31/12
Ώρες Λειτουργίας:
Δευτέρα έως Παρασκευή
10 π.μ.- 2 μ.μ.
και όλες τις μέρες των προβολών
8 μ.μ.-10 μ.μ.
Εγκαίνια έκθεσης “Stop Carré”, Τρίτη 01/ 12/ 09, 8μ.μ.
Στο πλαίσιο των εγκαινίων της έκθεσης η Ντόρα Μπακοπούλου θα ερμηνεύσει στο πιάνο το έργο «Για μια μικρή λευκή αχιβάδα» που ο Μάνος Χατζιδάκις είχε αφιερώσει στο Νίκο Κούνδουρο.
Διάρκεια προβολών κινηματογραφικού αφιερώματος «Τα τρομερά παιδιά του πρώτου ρεύματος της ελληνικής κινηματογραφοφιλίας»:
23/11-02/12
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ
Συζήτηση, Πέμτη 26/11, 8 μ.μ.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα γίνει επίσης και μία συζήτηση με αφορμή το ομώνυμο κινηματογραφικό αφιέρωμα, στην οποία θα συμμετάσχουν:
Νίκος Κούνδουρος, Σκηνοθέτης, Πρόεδος Δ.Σ. Ταινιοθήκης της Ελλάδος
Σπύρος Μερκούρης, Μέλος Δ.Σ. Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη
Ντένη Βαχλιώτη, Ενδυματολόγος-Σκηνογράφος
Νίνος Φένεκ Μικελίδης, Κριτικός Κινηματογράφου
Χρυσάνθη Σωτηροπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πατρών
Τη συζήτηση θα συντονίσει η
Μαρία Κομνηνού, Γενική
Γραμματέας Δ.Σ. Ταινιοθήκης της Ελλάδος- Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών
Λήξη Κινηματογραφικού Αφιερώματος, Τετάρτη 02/12/09
Τη λήξη του αφιερώματος θα σηματοδοτήσει η προβολή της αποκατεστημένης από την Ταινιοθήκη της Ελλάδος βωβής ταινίας, υπόδειγμα του πρώιμου ελληνικού νεορεαλισμού, «Κοινωνική Σαπίλα» (1932) του Στέλιου Τατασόπουλου με ζωντανή συνοδεία στο πιάνο από τον Γιώργο Κυριακάκη.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Στη δεκαετία του ’50 οι Γρηγορίου, Κούνδουρος και Κακογιάννης παρουσιάζουν τις πρώτες ταινίες τους που αφομοιώνουν τις νεορεαλιστικές επιδράσεις και συγχρόνως διαμορφώνουν ένα ισχυρό προσωπικό ύφος. Περίπου είκοσι χρόνια πριν ο Τατασόπουλος έχει ήδη γυρίσει την Κοινωνική Σαπίλα (1932), πρώτη ταινία που αναφερόταν στις δύσκολες κοινωνικές συνθήκες του μεσοπολέμου.
Σε μια κοινωνία με έντονα τα σημάδια του εμφυλίου, τα τρομερά παιδιά του ελληνικού κινηματογράφου Κούνδουρος, Κακογιάννης, Γρηγορίου συναντούν τον Γιάννη Τσαρούχη, τον Μάνο Χατζιδάκι, τη Ντένη Βαχλιώτη, τη Μαργαρίτα Λυμπεράκη, τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Βασίλη Βασιλικό, κι αρχίζει η πρώτη άνοιξη του ελληνικού κινηματογράφου. Αυτοί οι σκηνοθέτες μαζί με άλλους εκκολαπτόμενους θα ιδρύσουν μαζί με την Αγλαΐα και την Μόνα Μητροπούλου την πρώτη κινηματογραφική λέσχη. Εκεί σύμφωνα με τον Ενρί Λανγκλουά, τον ιδρυτή της Γαλλικής Ταινιοθήκης «θα έρχονταν για να πάρουν μια ανάσα κινηματογράφου».
Ο Κακογιάννης θα διερευνήσει το νέο πρότυπο της γυναίκας. Ο Κούνδουρος θα δημιουργήσει με το Δράκο (1956) μια παραβολή για τη μετεμφυλιακή Ελλάδα και θα χρησιμοποιήσει το φιλμ νουάρ για να ανατρέψει το είδος και να μιλήσει για τις φτωχογειτονιές του Πειραιά που μέσα από το ρεμπέτικο, όπως μεταγράφεται από τον Χατζιδάκι, εκφράζουν μια αντιθετική δημόσια σφαίρα.
Με τους Παράνομους (1958) σηματοδοτείται η πρώτη ταινία που μιλάει για τον εμφύλιο με κώδικες και απαγορεύεται από τη λογοκρισία. Με το Ποτάμι (1959), ο Κούνδουρος θα ανοιχθεί περισσότερο και θα μιλήσει για τα κάθε είδους σύνορα που χωρίζουν ανθρώπους από διαφορετικά κράτη, τάξεις, φύλα. Η ταινία, αν και κερδίζει το Βραβείο Σκηνοθεσίας στην 1η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, δεν θα προβληθεί γιατί η παραγωγός θέλει να επιβάλει τον δικό της μοντέρ, με αποτέλεσμα ο Κούνδουρος να εμποδίσει την προβολή της παραποιημένης εκδοχής της ταινίας του.
Σύντομα θα συναντήσουν έναν μεγάλο της παγκόσμιας κινηματογραφίας τον Jules Dassin, ο οποίος μετά την εξορία του από την Μακαρθική Αμερική θα βρεθεί στην Ελλάδα και θα χρησιμοποιήσει το επιτελείο της Στέλλας (1955) και τη λαμπρή παρουσία της Μελίνας για μια ριζική ανατροπή της στο Ποτέ την Κυριακή. Αργότερα θα μεταφέρει στη Φαίδρα (1961) το σύγχρονο κοσμοπολίτικο περιβάλλον των Ελλήνων εφοπλιστών και θα δώσει στην Μελίνα την ευκαιρία να πλάσει έναν ακόμη ξεχωριστό ρόλο. Δυο άλλοι θρυλικοί Έλληνες, ο Άδωνις Κύρου και ο Νίκος Παπατάκης θα έρθουν στην Ελλάδα για να γυρίσουν δύο σημαδιακές ταίνιες, το Μπλόκο (1965), που εξιστορεί το μπλόκο της Κοκκινιάς και τους Βοσκούς (1966), που τόσο προφητικά σκιαγραφεί την επερχόμενη δικτατορία.
Στην ίδια αυτή παρέα, αν και νεότερος, ο Ροβήρος Μανθούλης διαμορφώνει το προσωπικό του ύφος και υπογράφει το 1966 το Πρόσωπο με πρόσωπο μια ταινία με έντονα τα σημάδια μιας ελληνικής νουβέλ-βαγκ, αλλά αφομοιωμένα και μετουσιωμένα δημιουργικά.
Η εποχή κλείνει με την ταίνια Κιέριον (1967/74), όπου η δεύτερη γενιά της ελληνικής κινηματογραφοφίλιας, μεταξύ των οποίων οι Δήμος Θέος, Θόδωρος Αγγελόπουλος, Τώνια Μαρκετάκη, Κώστας Βρεττάκος, κάνει την εμφάνιση της σε μια ταινία που θα απαγορευόταν αργότερα από την δικτατορία.
Οι περισσότεροι εκπρόσωποι αυτής της γενιάς με την έλευση της δικτατορίας θα ακολουθήσουν το δρόμο της εξορίας και θα διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε κινητοποιήσεις και καταγγελίες. Το κλίμα αυτό αναπτύσσεται στην ταινία Δοκιμή (1974) του Dassin που προβάλλεται μαζί με τα Τραγούδια της φωτιάς (1975), ντοκουμέντο και αυτό των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθεί επίσης το ντοκιμαντέρ Μια ενδυματολογική διαδρομή με τη Ντένη Βαχλιώτη της Ειρήνης Βαχλιώτη, ένας φόρος τιμής και πορτραίτο της τόσο σημαντικής, για τον ελληνικό κινηματογράφο, δημιουργού.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΑΠΙΛΑ
Το 1989, ο Στέλιος Τατασόπουλος, ύστερα από προτροπή της Αγλαΐας Μητροπούλου αναζήτησε σε κάποια αποθήκη του θεάτρου «ΡΕΞ» τα αμοντάριστα αρνητικά της ταινίας. Η τεχνική αποκατάστασή τους οδήγησε στην εκτύπωση μιας νέας κόπιας εργασίας, η οποία μονταρίστηκε από τον Αντώνη Τέμπο με τη βοήθεια και την επίβλεψη του ίδιου του Τατασόπουλου με αποτέλεσμα την αποκατάσταση της ταινίας σε ποσοστό 95%.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΟΛΩΝ
Ταινιοθήκη της Ελλάδος,
Αίθουσα Α
ΔΕΥΤΕΡΑ 23/11
Ο Αντιδικτατορικός αγώνας
20:00 Τα τραγούδια της φωτιάς (1975)- Νίκος Κούνδουρος
22:00 Η δοκιμή (1974)-Jules Dassin
ΤΡΙΤΗ 24/11
Η νέα ματιά
20:00 Πρόσωπο με πρόσωπο (1966)-Ροβήρος Μανθούλης
22:00 Κιέριον (1967/74)-Δήμος Θέος
ΤΕΤΑΡΤΗ 25/11
Εμφύλιος-Αντίσταση
20:00 Το μπλόκο (1965)-Άδωνις Κύρου
22:00 Οι παράνομοι (1958)-Νίκος Κούνδουρος
ΠΕΜΠΤΗ 26/11
Τα τρομερά παιδιά του πρώτου κύματος της κινηματογραφοφιλίας
19:00 Μια ενδυματολογική διαδρομή με τη Ντένη Βαχλιώτη–Ειρήνη Βαχλιώτη
20:00 Συζήτηση
22:00 Ο Δράκος (1956)-Νίκος Κούνδουρος
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27/11
Τα δύο πρόσωπα της Μελίνας
20:00 Στέλλα (1955)-Μιχάλης Κακογιάννης
22:00 Κραυγή γυναικών (1978)-Jules Dassin
ΣΑΒΒΑΤΟ 28/11
Μια γυναίκα, ένας άντρας & μια πόλη
18:00 Η νύχτα και η πόλη (1950)-Jules Dassin
20:00 Μαγική πόλη (1954)-Νίκος Κούνδουρος
22:00 Φαίδρα (1961)-Jules Dassin
ΚΥΡΙΑΚΗ 29/11
Κλειστά Σύνορα
18:00 Το ποτάμι (1959)-Νίκος Κούνδουρος
20:00 Οι Βοσκοί (1966)-Νίκος Παπατάκης
22:00 Ο Φόβος (1966)-Κώστας Μανουσάκης
ΔΕΥΤΕΡΑ 30/11
Ερωτικός Κούνδουρος
18:00 Το πρόσωπο της μέδουσας-Vortex (1971) - Νίκος Κούνδουρος
ΤΡΙΤΗ 01/12
Εγκαίνια έκθεσης «Stop Carré»
20:00 Συναυλία Ντόρας Μπακοπούλου
22:00 Μικρές Αφροδίτες (1963) - Νίκος Κούνδουρος
ΤΕΤΑΡΤΗ 02/12
Νεορεαλισμός
20:00Κοινωνική σαπίλα (1932)-Στέλιος Τατασόπουλος
22:00 Πικρό ψωμί (1951)-Γρηγόρης Γρηγορίου
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ STOP CARRÉ
Η έκθεση Stop Carré, περιλαμβάνει φωτογραφίες, μεγεθυμένες σε διαστάσεις 50-120cm που προέρχονται από τις 19 ταινίες αλλά και τα θεατρικά έργα του Νίκου Κούνδουρου, και πραγματοποιείται με την ευγενική χορηγία των: Εταιρεία Αρχιπέλαγος, Grecotel A.E., Ίδρυμα Λάτση.
Η έκθεση πραγματοποιείται σε τρεις χώρους στην Αθήνα και φιλοξενεί φωτογραφίες επεξεργασμένες έτσι ώστε, ξεπερνώντας το αρχικό μέγεθος των 35mm του κινηματογραφικού negatif, να αποτελούν αυτόνομους πίνακες φωτογραφικής τέχνης.
Χώροι:
Ταινιοθήκη της Ελλάδoς,
«Λαΐς»
Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου
Μετρό Κεραμεικός
1 έως 31 Δεκεμβρίου 2009
Μουσείο Μπενάκη,
Κτήριο Οδού Πειραιώς
20 Νοεμβρίου 2009 έως 6 Δεκεμβρίου 2009
Μουσείο Γ. Γουναρόπουλου,
Γ. Γουναρόπουλου 6 & Φρυγίας, Ιλίσια
25 Νοεμβρίου 2009 έως 16 Ιανουαρίου 2010
Χορηγοί έκθεσης: Εταιρεία Αρχιπέλαγος, Grecotel A.E., Ίδρυμα Λάτση
Με τόσο χρόνο που πέρασε, σε τόσες ταινίες που γύρισα και σε τόσες ταινίες που δε γυρίστηκαν ποτέ, σχέδια που ξέμειναν ξεχασμένα σε συρτάρια, σε ντουλάπια, μάρτυρες σιωπηλοί της ζωής ενός σκηνοθέτη του κινηματογράφου, γράμματα ανεπίδοτα, ενθουσιασμοί, ιδέες, οράματα καταδικασμένα στη λησμονιά που ψάχνω τώρα να συναρμολογήσω μέσα από εικόνες και σκόρπια γραπτά πεταμένα εδώ κι εκεί. Εικόνες ακίνητες, νεκρωμένες θα’ λεγες στο χρόνο ενός καρέ, σταματημένες για λίγα δευτερόλεπτα στη μικρή οθόνη μιας μουβιόλας.
Να προσθέσω μόνο πως η εικόνα δεν έχει ανάγκη από επιχειρήματα, γιατί είναι η ίδια επιχείρημα. Δε χρειάζεται άλλη υποστήριξη γιατί η ίδια αυτουποστηρίζεται. Ορίζει με ακρίβεια το φανερό, αγνοεί προκλητικά εκείνο που δε φαίνεται, καταγράφει και συγχρόνως προκαλεί τον θεατή να την αντιμετωπίσει σα σημείο εκκίνησης ή σαν τέλος μίας διήγησης που προηγήθηκε. Η εικόνα είναι ακίνητη μόνο αν δε θές ή αν δε μπορείς να τη βάλεις εσύ σε κίνηση.
Ονόμασα Stop Carré αυτήν την έκθεση με την ελπίδα πως ο αναγνώστης –θεατής θα θελήσει να πατήσει κάποιο αόρατο κουμπί και να βάλει σε κίνηση τις εικόνες που βλέπετε σήμερα ακίνητες στους τοίχους ενός φιλόξενου μουσείου.
Ευχαριστώ τους φίλους μου που με βοήθησαν να νοικοκυρευτώ και να καταθέσω σήμερα μπροστά σας τα κατακερματισμένα κομμάτια της ζωής μου στον κινηματογράφο. Ν.Κ.
Την έκθεση συνοδεύει η έκδοση λευκώματος αφήνοντας στην επιλογή του θεατή να προεκτείνει τον χρόνο μιας σχετικά σύντομης επίσκεψης το μουσείο, ξαναβρίσκοντας μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου το φανταστικό ταξίδι της εικόνας παγιδευμένης από τα μικρά, μεγάλα ή ακόμα πιο μεγάλα συμβατικά σχήματα. Το λεύκωμα κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο ERGO.